Deklaracje marketingowe kosmetyków – prawo.

Rok 2019 to rok wielu zmian w branży kosmetycznej. 1 Stycznia 2019 roku weszła w życie długo oczekiwana ustawa o produktach kosmetycznych. Nowa regulacja ma wpływ praktycznie na wszystkie podmioty działające na rynku produktów kosmetycznych – począwszy od wytwórców, producentów przez wyznaczone osoby odpowiedzialne, importerów, na dystrybutorach kończąc.
Znaczenie rynku kosmetyków jako sektora gospodarki systematycznie rośnie. Polska zajmuje już szóste miejsce w Europie pod względem wartości rynku kosmetycznego. W 2016 roku tę wartość w Polsce szacowano na 16 mld zł. Przy czym rynek ten rośnie w tempie 2% rocznie. Nadwyżka w handlu zagranicznym kosmetykami w 2016 r. wyniosła 30%. Jak pokazują statystyki branża kosmetyczna jest prężnie rozwijającym się sektorem w Polsce.
Od 1 lipca weszły w życie załączniki III i IV Dokumentu Technicznego Komisji Europejskiej w sprawie oświadczeń dotyczących produktów kosmetycznych dotyczące nowych zasad w ocenie poprawności stosowania deklaracji „free from” („nie zawiera”/”wolny od”) i „hipoalergiczny”
Celem Dokumentu technicznego jest przedstawienie wytycznych dotyczących stosowania rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 655/2013 określającego wspólne kryteria dotyczące oświadczeń, jakie są stosowane na produktach kosmetycznych. Dokument techniczny, choć nie ma charakteru prawnie wiążącego, należy traktować jako zestaw najlepszych branżowych praktyk.
Zgodnie z zasadami Rozporządzenia 655/2013 w branży obowiązuje sześć wytycznych dla oświadczeń marketingowych:
• Przestrzeganie przepisów prawa/zgodność z prawem, • Prawdziwość zawartych w oświadczeniach informacji, • Oparcie oświadczeń na dowodach, • Zgodność oświadczeń ze stanem faktycznym, • Uczciwość przekazywanych treści (także w stosunku do konkurencji), • Stworzenie konsumentowi możliwości podjęcia świadomej decyzji zakupowej.

Oświadczenia nie mogą wprowadzać w błąd

Dokumentu technicznego wynika, że w przypadku oświadczeń „nie zawiera” potrzebne jest określenie wspólnych kryteriów, aby zapewnić odpowiednią i wystarczającą ochronę konsumentów i profesjonalistów przed wprowadzającymi w błąd oświadczeniami. Informacje podawane przez producentów powinny być przede wszystkim zgodne z przepisami prawa, prawdziwe, udowodnione, zgodne ze stanem faktycznym, uczciwe oraz powinny pozwalać na świadome podejmowanie decyzji przez konsumentów.
Kryterium zgodności z przepisami polega na tym, że na oświadczeniach umieszczonych na produktach kosmetycznych nie należy umieszczać określenia „nie zawiera” lub oświadczenia o podobnym brzmieniu w sytuacji, gdy przepisy prawa przewidują, że stosowanie wskazanych składników w danym produkcie jest zakazane. Przykładem może być oświadczenie „produkt nie zawiera kortykosteroidów” – takie oświadczenie nie będzie zgodne z wytycznymi Dokumentu technicznego, ponieważ zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1223/2009 stosowanie kortykosteroidów jest zabronione w produktach kosmetycznych.
Z kolei kryterium świadomego podejmowania decyzji polega na umożliwieniu konkretnej grupie docelowej świadomego wyboru danego produktu ze względu na jego charakter czy np. skład tego produktu. Przykładowo są to takie oświadczenia jak: „nie zawiera alkoholu” czy „nie zawiera składników pochodzenia zwierzęcego”, np. w produktach przeznaczonych dla wegan.
Jeśli chodzi natomiast o oświadczenia dotyczące hipoalergiczności - „hipoalergiczny”, Dokument techniczny przewiduje, że takie oświadczenie może być jedynie zastosowane w przypadkach, gdy produkt kosmetyczny został opracowany z myślą o zminimalizowaniu jego potencjału alergennego. Wskazuje się, że użycie oświadczenia „hipoalergiczny” nie gwarantuje całkowitego braku ryzyka reakcji alergicznych, w związku z czym, producenci wprowadzający dany produkt na rynek powinni rozważyć zapewnienie konsumentom dodatkowych informacji lub wyjaśnień dotyczących znaczenia takiego oświadczenia.
Wytyczne mają na celu ustanowienie wspólnych kryteriów takich jak zapewnienie wysokiego poziomu ochrony końcowych odbiorców danego produktu, w szczególności przed wprowadzającymi w błąd oświadczeniami dotyczącymi produktów kosmetycznych. Podkreśla się, iż ze względu na istotną rolę, jaką produkty kosmetyczne odgrywają w życiu człowieka, ważne jest, by dopilnować, aby informacje przekazywane im w takich oświadczeniach były przydatne, zrozumiałe i wiarygodne, a także umożliwiały im podejmowanie świadomych decyzji oraz wybieranie produktów, które najlepiej odpowiadają ich potrzebom i oczekiwaniom.

Znakowanie produktów kosmetycznych w języku polskim

Produkty kosmetyczne udostępniane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znakuje się w języku polskim. Wymóg ten odnosi się zarówno do opakowania zewnętrznego np. kartonika jak i bezpośredniego pojemnika np. słoiczka.

Skład kosmetyku musi być podawany na opakowaniu

INCI to skrót z języka angielskiego – International Nomenclature of Cosmetic Ingredients, czyli Międzynarodowe Nazewnictwo Składników Kosmetycznych. W Ustawie z dnia 30. Marca 2001 o kosmetykach dowiemy się, że INCI:
• To system nazewnictwa mający na celu ujednolicenie nazewnictwa składników kosmetyków.
• Według prawa Unii Europejskiej, we wszystkich krajach członkowskich produkty kosmetyczne muszą mieć opis składników.
• System zobowiązuje, aby każdy kosmetyk posiadał skład na opakowaniu, ewentualnie na ulotce, gdy opakowanie jest zbyt małe.
• W systemie stosuje się angielskie nazwy związków chemicznych oraz łacińskie nazwy roślin.
• Skład poprzedzony jest wyrazem „składniki” lub „ingredients”.
• Nazwy składników użytych w kosmetyku umieszcza się w kolejności. Nie jest ona przypadkowa. Na początku znajdują się substancje użyte w największej ilości, a na końcu w najmniejszej. Przy czym składniki w stężeniach poniżej 1% mogą być wymienione na końcu już w dowolnej kolejności. Niestety bardzo często wiele wartościowych składników występuje w kosmetyku w stężeniu poniżej 1%, a ułożenie substancji przez producenta wskazuje, że jest ich więcej.
• Za składniki produktu nie są uważane:

Zanieczyszczenia w stosowanych surowcach, o Dodatkowe materiały techniczne wykorzystane do przygotowania, lecz niewystępujące w produkcie końcowym, o Materiały stosowane w ściśle niezbędnych ilościach jako rozpuszczalniki lub nośniki kompozycji zapachowych i aromatycznych.

• Zdarza się, że ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, jest wyrażona zgoda przez Głównego Inspektora Sanitarnego na nieujawnianie na opakowaniu nazw jednego lub kilku składników kosmetyku. Jednak zamiast nazwy składnika umieszcza się jego numer.