Pierwsza pomoc w oparzeniach słonecznych.

Piękna pogoda, fala upałów, jak ostatnio nad Polską i o oparzenie słoneczne nietrudno. Wręcz przeciwnie, bardzo łatwo, możemy odczuć nieprzyjemne oparzenie na naszej skórze.

Jak powstają oparzenia słoneczne?

Oparzenia słoneczne powstają, gdy ilość promieniowania UV przekracza zdolności ochronne pigmentu skóry – melaniny. Oparzenie słoneczne u osób o jasnej karnacji (posiadających w skórze małą ilość ochronnego pigmentu) może pojawić się już po 15 minutach przebywania w pełnym słońcu, a osoby o dużej zawartości pigmentu (osoby ciemnoskóre) tę samą ekspozycję mogą tolerować przez kilka godzin. Należy pamiętać, iż skóra dzieci i niemowląt jest szczególnie wrażliwa na działanie promieniowania UV. Powinno się także pamiętać, że intensywność promieniowania słonecznego zależy od pory dnia (zazwyczaj najsilniejsze jest między godz. 10.00 a 14.00), pory roku, szerokości geograficznej. Osoby przyjmujące jakiekolwiek leki powinny upewnić się, że nie powodują one zwiększonej wrażliwości na promieniowanie UV, zanim wystawią skórę na słońce, jest to bardzo ważne, ponieważ skóra wrażliwa na promieniowanie słoneczne jeszcze szybciej zostanie poparzona.

Objawy oparzenia słonecznego.

Pierwsze oznaki oparzenia słonecznego mogą pojawić się dopiero po kilku godzinach od ekspozycji na promieniowanie, a pełne objawy mogą zaznaczyć się dopiero po 24 godzinach, a nawet dłużej. Poparzenia słoneczne możemy podzielić na trzy stopnie w zależności od ich ciężkości. W oparzeniu pierwszego stopnia objawem jest czerwona, tkliwa, nadmiernie ocieplona skóra. Po kilku dniach dochodzi do płatowego złuszczenia naskórka w poparzonym miejscu. Ten rodzaj oparzeń słonecznych obejmuje jedynie zewnętrzną warstwę skóry (naskórek) i jest zdecydowanie najczęstszy.
W oparzeniu drugiego stopnia poza zaczerwienieniem skóry pojawiają się pęcherze wypełnione płynem surowiczym, obrzęk, częściowa martwica naskórka. Tego rodzaju oparzenia dotyczą warstwy naskórka oraz skóry właściwej, goją się od 2 do 6 tygodni i zazwyczaj nie pozostawiają po sobie blizn.
W oparzeniu trzeciego stopnia zniszczeniu ulegają wszystkie trzy warstwy skóry, a także nerwy i tkanka podskórna. Po wygojeniu zostają blizny. Ten rodzaj oparzeń słonecznych jest bardzo niebezpieczny i może stanowić zagrożenie życia. Najczęściej występuje u małych dzieci i niemowląt, które zostały narażone na działanie silnego promieniowania słonecznego, bez odpowiedniego zabezpieczenia. Oparzenia słoneczne trzeciego stopnia należą, na szczęście, do rzadkości, a w razie ich wystąpienia konieczna jest jak najszybsza wizyta u lekarza.

Skutki oparzeń słonecznych.

Najczęstsze i najpowszechniejsze są oparzenia skóry pierwszego stopnia, dotyczą one corocznie milionów ludzi na całym świecie. Objawy oparzenia słonecznego są zwykle przemijające, ale negatywne skutki dla skóry mogą mieć charakter długofalowy. Zbyt częsta i długa ekspozycja skóry na promieniowanie UV prowadzi nie tylko do jej przedwczesnego starzenia, ale może być także przyczyną nowotworów skóry. Należy o tym pamiętać, wystawiając niezabezpieczoną skórę na działanie promieni słonecznych.

Jak radzić sobie, jeśli występuje oparzenie słoneczne?

W momencie, kiedy nasza ochrona przeciwsłoneczna okazała się niewystarczająca i doszło do poparzenia słonecznego, powinniśmy podjąć działania prowadzące do złagodzenia dolegliwości z nim związanych. Po pierwsze możemy wziąć zimny prysznic lub nałożyć zimny okład, które złagodzą ból i pieczenie, ochłodzą też rozgrzaną skórę. Jednak działania te przynoszą ulgę jedynie na krótko. Należy smarować obolałe miejsce maścią nawilżającą lub żelem aloesowym. Sok z liści aloesu zawiera enzymy przyśpieszające regenerację naskórka, saponiny o działaniu ściągającym i myjącym oraz aloektynę, która działa przeciwzapalnie. Ponadto aloes aktywizuje fibroblasty (komórki tkanki łącznej), które są odpowiedzialne za gojenie się skóry. By złagodzić poparzenia słoneczne, wystarczy nasączyć gazę schłodzonym sokiem z aloesu i przyłożyć do skóry na 15 minut. Skóra oparzona bardzo szybko traci wodę, dlatego trzeba jej zapewnić odpowiednie nawilżenie - grubą warstwę kremu należy aplikować kilkakrotnie w ciągu dnia. Należy pamiętać, że podrażniona skóra jest skłonna do alergii, dlatego najlepiej stosować kremy hipoalergiczne. Rzeczywiste efekty oparzenia można zaobserwować dopiero po 4-6 godzinach od ekspozycji. Jeśli pojawią się bąble, nie wolno ich przebijać ani zdrapywać, należy poczekać, aż płyn w nich zawarty sam się wchłonie. W ten sposób ograniczymy ryzyko zakażenia. W takim też celu stosuje się sól srebrową sulfadiazyny lub sulfatiazolu. Po kilku dniach rozpocznie się proces regeneracji, powierzchowna warstwa naskórka zacznie się złuszczać. Wtedy powierzchnia skóry może mieć niejednorodny kolor z jasnymi plamami, ale z czasem kolor stanie się jednorodny i wróci do normy.
W tym celu warto przestrzegać następujących zaleceń profilaktycznych:

  • Nie wystawiać się na słońce w godzinach od 11.00 do 15.00, gdyż wtedy promieniowanie UV jest najsilniejsze
  • Chronić skórę przed działaniem promieni UV przez:
    • Zakładanie jasnych okryć, zwłaszcza na głowę
    • Stosowanie kremów z filtrem UV przy dłuższej ekspozycji na promienie słoneczne
    • Unikanie bezpośredniego nasłonecznienia (przebywanie w cieniu lub pół cieniu)
  • Nawadniać organizm (1, 5–2 litrów na dobę)
  • Unikać alkoholu w upały.

A przede wszystkim zawsze trzeba zachować umiar i ostrożność przy opalaniu się.